Από τις μέρες του ως φοιτητής στο Μπλακ Μάουντεν Κόλετζ, στις αρχές της δεκαετίας του 1950, μέχρι το θάνατό του το 2011 σε ηλικία 83 ετών, ο Σάι Τουόμπλι (Cy Twombly) αποτύπωσε την καθημερινή του ζωή σε φωτογραφίες. Κατέγραψε τα κατάφυτα τοπία της Βιρτζίνια και τις ακτές της Ιταλίας · λεπτομέρειες αρχαίων κτιρίων και γλυπτών, εσωτερικούς χώρους στούντιο και νεκρές φύσεις με αντικείμενα και λουλούδια.

Ξεκινώντας στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο Τουόμπλι χρησιμοποίησε εξειδικευμένα φωτοαντιγραφικά μηχανήματα για να μεγεθύνει τις Πόλαροϊντ εικόνες του επάνω σε ματ χαρτί, με αποτέλεσμα λεπτές παραμορφώσεις που προσεγγίζουν τις διαχρονικές ιδιότητες των έργων ζωγραφικής και γλυπτών του με τους ιστορικούς και λογοτεχνικούς τους υπαινιγμούς. Υπενθυμίζοντας τον πικτοριαλισμό φωτογράφων όπως ο Άλφρεντ Στίγκλιτζ, η εκφραστική φύση των εκτυπώσεων του Τουόμπλι υπερβαίνει τις μηχανικές πτυχές του μέσου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εξήνταχρονης καριέρας του, ο Τουόμπλι εμποτίζει τις σωματικές και συναισθηματικές πτυχές του αφηρημένου εξπρεσιονισμού με μια πληθώρα ιστορικών και μυθικών υπαινιγμών. Ταυτόχρονα επικό και οικείο, το έργο του είναι γεμάτο με αναφορές στην ποίηση και την κλασική μυθολογία. Η εναλλαγή μεταξύ του ορατού και του κρυμμένου, μεταξύ παρόντος και παρελθόντος, και ο αγώνας μεταξύ μνήμης και λήθης αποτελούν τα κεντρικά θέματα στο έργο του.

Οι αιθερικές φωτογραφικές προσεγγίσεις του Τουόμπλι, όπως και οι μνημειώδεις αφηρημένοι πίνακές του, περιέχει μια πλούσια ποιότητα υφής που μιμείται τα ξεσπάσματα της έκφρασης. Τόσο στους πίνακες όσο και στα φωτογραφικά στιγμιότυπα, αποκαλύπτει κατακερματισμένες μορφές και πλούσιες αποχρώσεις που αποφεύγουν την αναπαράσταση συναισθήματος.

Με αυτόν τον τρόπο, αυτές οι φωτογραφίες αποκαλύπτουν επίσης ενδείξεις της ευρείας επιρροής του Ράινερ Μαρία Ρίλκε (Rainer Maria Rilke) στο έργο του Τουόμπλι. Συγκεκριμένα, θυμίζει αυτό το απόσπασμα από τα ‘Γράμματα σε ένα νέο ποιητή’:

«Άμα σταματήσετε στη Φύση, σ’ ό,τι απλό έχει, ό,τι μικρό, που σχεδόν κανείς δεν το προσέχει και που, ολωσδιόλου άξαφνα κι απρόσμενα, μπορεί να γίνει γιγάντιο κι απροσμέτρητο∙ άμα απλώσετε την αγάπη σας πάνω στ’ αδύνατα κι ασήμαντα∙ άμα ταπεινά αποζητήσετε νά κερδίσετε, σαν απλός δουλευτής τους, την εμπιστοσύνη αυτών που μοιάζουν φτωχά κι έρημα — τότε τό κάθε τι θά σας φανεί πιό εύκολο, πιό αρμονικό, πιό συμφιλιωτικό ας πούμε: ίσως η νόησή σας να μένει πίσω, ξαφνιασμένη, μα η εσώτατη συνείδηση σας θα ξυπνήσει καί θα καταλάβει.»*

Καταλήγοντας, σημειώνουμε πως η τέχνη του Τουόμπλι ασχολείται με αδιαμεσολάβητες χειρονομίες που αναδύονται από την ουσία μιας στιγμής ή από διανοητικό τρόμο. Ένα πορτραίτο του εσωτερικού τοπίου. Επάνω σε ένα από τα σχέδια του, στο σπίτι του στο Μπασάνο της Ιταλίας, ο Τουόμπλι σημείωσε μια πρόταση που φαίνεται να αντηχεί στο έργο του (διατηρώ την ιδιότυπη γραφή): «Η Εικόνα δεν μπορεί / να δια κατέχεται από μια / πρωΤογενή / φρεσκάδα / ποιες ΙΔΕΕΣ / ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΠΟΤΕ ΝΑ ΕΠΙΚΑΛΕΣΤΟΥΝ».

Απαγορεύεται η καθ΄οιονδήποτε τρόπο αναδημοσίευση/χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος άρθρου,
(ολόκληρου ή αποσπασμάτων) χωρίς ενεργό σύνδεσμο (link) http://www.periopton.com

*Ράινερ Μαρία Ρίλκε «Γράμματα σε ένα νέο ποιητή»
μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης
εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ

επιμέλεια-κείμενο-προσαρμογή: Κάππα Λάμδα

© periopton

με στοιχεία από Gagosian Gallery