μια προσέγγιση στην αλληγορία του Ντελέζ

Μια εικόνα που παράγεται από την αλληγορία των Λάιμπνιτς και Ντελέζ, τον οίκο της σκέψης, μια αλληγορία ενός εικονικού επιπέδου που ξεδιπλώνει τόσο τις πτυχές της ύλης όσο και τις πτυχές της ψυχής.

φωτο: © Κ.Λ.

Ο Λάιμπνιτς, όπως μας λέει ο Ντελέζ, κάνει έναν διαχωρισμό ανάμεσα σε δύο κόσμους ή μάλλον παρουσιάζει έναν κόσμο, τον κόσμο της πτύχωσης, που εκτείνεται στο άπειρο και ο οποίος χωρισμένος σε δύο ορόφους διαφοροποιείται και αναδιπλώνεται σε δύο είδη πτυχώσεων.

Κατασκευάζοντας ένα μπαρόκ σπίτι με δύο ορόφους, ο Ντελέζ καταφέρνει να βρει έναν τρόπο για να συγκεκριμενοποιήσει την αφηρημένη ιδέα ενός κόσμου που είναι χωρισμένος σε ορατές και αόρατες πτυχές. Στον κάτω όροφο (όροφος του αισθητού), λοιπόν, έχουμε τις αναπτυχώσεις της ύλης, και στον πάνω όροφο (όροφος του νοητού) τις πτυχώσεις της ψυχής, δηλαδή της μονάδας. Οι πτυχώσεις σε κάθε όροφο αναπτύσσονται με διαφορετικό τρόπο, και οι δύο όροφοι επικοινωνούν, ως δύο λαβύρινθοι παρόλο που είναι ανεξάρτητοι. Ακόμα, ο πάνω όροφος έιναι ένας κλειστός, σκοτεινός θάλαμος, τον οποίο καλύπτει ένα τεντωμένο ύφασμα «που ποικίλλει από πτυχώσεις» , ενώ ο κάτω όροφος έχει οπές (πέντε αισθήσεις), παράθυρα τα οποία ανοίγουν από έξω και προς τα έξω. Επομένως, καμία εξωτερική κίνηση δεν δύναται να επηρεάσει μια μονάδα, τίποτα δεν μπορεί να εισέλθει ή να εξέλθει, καθώς οι μονάδες δεν έχουν καθόλου παράθυρα. Έτσι, κάθε καμία αλλαγή δεν έρχεται από έξω και όλα συμβαίνουν στο εσωτερικό, μέσα σε μια μονάδα, έχοντας ως αποτέλεσμα μια αντιληπτική αλλαγή. Η πτύχωση, άρα, είναι εκείνη που ενώνει την ψυχή με το σώμα, το νού και την ύλη, τον ορατό και τον αόρατο κόσμο.

Αυτό το τελευταίο στοιχείο που μόλις αναφέραμε, μας οδηγεί στην έννοια της καμπύλης ή της εσώκλισης και σε έναν άλλον συνειρμό, ότι η ύλη-πτυχή μεταμορφώνει τον χώρο συνεχώς και αναπάντεχα με τη ρευστότητα που τη χαρακτηρίζει, δημιουργώντας νέες προοπτικές.

 

προσαρμογή κειμένου: Μαραλίνα Λαγού
-θεωρητικός τέχνης

© periopton.com