αυτοφωτογραφίες στην Πολιτιστική Επανάσταση (μια επαναστατική αν και επικίνδυνη πρακτική)

«Το να είσαι νέος σημαίνει να είσαι όμορφος∙  είτε είσαι προλετάριος είτε αστός, τα νιάτα είναι πρόθυμα να εκτεθούν.»

Wang Qiuhang, Hangzhou, Αύγουστος 1967

Ο Wang Qiuhang 王秋 (γεννήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1949 στο Rushan της επαρχίας Shandong) μεγάλωσε σε μια οικογένεια υψηλόβαθμων αξιωματούχων στην πόλη Hangzhou. Μετά την έναρξη της Πολιτιστικής Επανάστασης το 1966 (μια περίοδος πολιτικής αναταραχής που έχει αποτυπωθεί στη μνήμη μας για το φανατισμό και τα έκτροπά της) την οποία ξεκίνησε ο Μάο Τσε Τουνγκ για να ενθαρρύνει την επιστροφή στις επαναστατικές αντιλήψεις και εφαρμόστηκε από ριζοσπαστικούς φοιτητές, που υποσχέθηκαν να θέσουν το Κομμουνιστικό Κόμμα πάνω από τον εαυτό τους, η οικογένειά του χαρακτηρίστηκε ως αντεπαναστατική∙ αποτέλεσμα ο εκτοπισμός του πατέρα του στα γνωστά στρατόπεδα εργασίας-αναμόρφωσης και κατ’ουσίαν η εξώθησή του στην αυτοκτονία.

Το 1966, καθώς ο Μάο ξεκίνησε την εκστρατεία εξάλειψης των «τεσσάρων ηλικιωμένων» της Κίνας – ιδέες, έθιμα, κουλτούρα και συνήθειες – ο Wang λόγω του «κακού» οικογενειακού του περιβάλλοντος, αποκλείστηκε από την ομάδα των Κόκκινων Φρουρών του σχολείου του (παραστρατιωτική ομάδα νεολαίας που ήταν προσκείμενη στον πρόεδρο και η οποία ανέλαβε και πραγματοποίησε την εκκαθάριση) και αργότερα αποκλείστηκε από τις δουλειές των ονείρων του για πολλά χρόνια, που αφορούσαν κυρίως το να αγωνιστεί για το Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό και να γίνει φωτορεπόρτερ. Αφού πέρασε μέσα από την απόλυτη απελπισία, ανακάλυψε ένα άλλο είδος αγάπης: την αγάπη του εαυτού.

Άρχισε να φωτογραφίζει χρησιμοποιώντας μια κάμερα Xingfu, την οποία αγόρασε για λίγα γουάν από ένα κατάστημα μεταχειρισμένων. Στις φωτογραφίες του Wang δεν υπάρχουν χορογραφημένες συναθροίσεις, υψωμένες γροθιές, σημαίες. Αντ ‘αυτού, οι εικόνες είναι έντονα προσωπικές – αποκαλύπτοντας ένα παιχνίδισμα, μια χαλαρότητα κάτι σαν αστική εντρύφηση που σπάνια βλέπουμε στις φωτογραφίες αυτής της εποχής.

Ο Wang θυμάται: «Αν και εκείνη την εποχή (εποχή καταστολής της ατομικότητας καθώς και των αναγκαστικών ομολογιών, γνωστών ως αυτοκριτική), η κοινωνία περιφρονούσε τον ναρκισσισμό, γραπώθηκα απ’αυτόν για να μην βυθιστώ. Κατέγραψα αυτή την αγάπη με την κάμερά μου. Αν και δεν κατάλαβα γιατί μετατράπηκα εν μια νυκτί από επίγονος του προλεταριάτου σε ένα μπάσταρδο της μπουρζουαζίας, ένα πράγμα ήταν ξεκάθαρο για μένα και αυτό ήταν ότι δεν θα μπορούσα ποτέ να γυρίσω πίσω. Παρακολουθούσα τους κακούς σε ταινίες και ποζάριζα σαν αυτούς. Εξετάζοντας αυτές τις φωτογραφίες, αναρωτήθηκα: Θα γίνω κάποια στιγμή σαν αυτούς; «

Ο Wang έπρεπε να περιμένει μέχρι το 1989 για να κάνει τη φωτογραφία επάγγελμα πλήρους απασχόλησης, όταν έγινε γενικός γραμματέας της Ένωσης Φωτογράφων του Hangzhou. Είχε κρύψει τα αρνητικά του στην αποθήκη μέχρι το 2009 που αποσύρθηκε και άρχισε να σκέφτεται να μοιραστεί αυτή τη συλλογική μνήμη. Αυτές οι φωτογραφίες δημοσιεύθηκαν υπό την μορφή βιβλίου με τον τίτλο «Cultural Revolution Selfies» τον Ιούλιο του 2017 από τον εκδοτικό οίκο New Century Press στο Χονγκ Κονγκ. Ο Bao Pu, συνιδρυτής του New Century Press, εξηγεί τί είναι αυτό που κάνει τις φωτογραφίες του Wang μοναδικές. «Σε μια εποχή κατά την οποία οι άνθρωποι αναμενόταν να θυσιαστούν για την κοινωνία, η πράξη της στροφής της φωτογραφικής μηχανής και της εστίασης στο άτομο, τον εαυτό, ήταν ίσως η απόλυτη πράξη ανατροπής. Λαμβάνοντας υπόψη το πόσο διαδεδομένες είναι σήμερα στην Κίνα οι αυτοφωτογραφήσεις, δείχνει πραγματικά πώς οι ιδέες των ανθρώπων έχουν αλλάξει τρομερά».

Τώρα μεταξύ μας, από την ανάγνωση των συγκεκριμένων φωτογραφιών, αυτό που εξάγεται ως συμπέρασμα δεν είναι ενός ανθρώπου που διώκεται ανηλεώς, ούτε ανιχνεύεται η κατήφεια και μελαγχολία που συνοδεύει τον κοινωνικό αποκλεισμό. Αλλά το τί πραγματικά βίωσε το γνωρίζει μόνο ο Wang Qiuhang, εμείς εκλαμβάνουμε την εκδοχή του ως αληθή και εστιαζόμαστε στον ιστορικό αντίκτυπο και στο αισθητικό αποτέλεσμα των εικόνων. 

© periopton.com

επιμέλεια-κείμενο: Κάππα Λάμδα

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: