εστιάζοντας επάνω σ’ένα θρυλικό φόντο

Με αφορμή την επετειακή αναδρομική έκθεση, για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου Αμερικανού φωτογράφου Irving Penn (1917–2009).

Κατά τη διάρκεια της σχεδόν 70χρονης καριέρας του, ο Penn κατόρθωσε να κατακτήσει την αισθητική της φωτογραφίας στούντιο, η οποία διακρίνεται για τη σχολαστική προσοχή στη σύνθεση, την λεπτομέρεια και τις λεπτές χαρακτηριστικές διαφορές στη χροιά.

το στούντιο του Irving Penn στο Παρίσι, 1950

Στα τέλη της δεκαετίας του ’40, όταν ο Irving Penn στράφηκε στη φωτογραφία μόδας για τη Vogue, το σύνηθες σκηνικό που στηνόταν για μια τέτοιου είδους λήψη, γενικά, αντιπροσώπευε κάτι κομψό – ένα σαλόνι με σατέν καθίσματα, για παράδειγμα, ή ένα σύνολο που προσομοίωνε κάτι αντίστοιχο. Ο Πεν δεν είχε εμπειρία από τέτοιες αίθουσες, ούτε από τον τρόπο ζωής μέσα σ ‘ένα τέτοιο περιβάλλον και έψαχνε για περισσότερο γνώριμες εναλλακτικές λύσεις.

Η Rolleiflex 3.5 E3 -διοπτική ρεφλέξ, με φακό 75 mm Carl Zeiss Planar

Ήθελε ένα ουδέτερο περιβάλλον που θα ενίσχυε το θέμα χωρίς να τραβάει την προσοχή και γι ‘αυτό δοκίμασε διάφορους τρόπους ώστε να υποβιβάσει την ιδιαιτερότητα του σκηνικού, εμποτίζοντας το όμως ταυτόχρονα με ατμόσφαιρα ή ζωγραφική υφή: τοποθέτησε τα μοντέλα του μπροστά από τους ποικιλόχρωμους τοίχους της Ρώμης, χρησιμοποίησε χάρτινα αρνητικά για να προσδώσει μια ονειρική ατμόσφαιρα, και έθεσε εκτός εστίασης τον πίσω τοίχο του στούντιο του στη Νέα Υόρκη. Κατά την προετοιμασία για να φωτογραφίσει τις συλλογές του 1950 στο Παρίσι, ο Penn αισθάνθηκε ότι ένα θεατρικό ριντό βαμμένα με άμορφα τονικά σύννεφα, όπως αυτά που χρησιμοποιούντο από τον Baron de Meyer και τους συγχρόνους του για τα φωτογραφικά πορτρέτα διασημοτήτων, στο γύρισμα του αιώνα, θα μπορούσε να είναι μια δόκιμη επιλογή. Δημιούργησε ένα στούντιο -σαν τα αρχικά- όπου η βασική πηγή φωτισμού ήταν το φως ημέρας και το εξόπλισε με ακριβώς ένα τέτοιο πάνινο φόντο.

το ζωγραφιστό φόντο

Ο Penn βρήκε την ζωγραφική, ανάερη ατμόσφαιρα του πανό, τέλεια. Η λύση ήταν τόσο καλή στην εφαρμογή, που έγινε μόνιμη: το φόντο τον ακολούθησε στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη, και συνέχισε να ταξιδεύει μαζί του καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, χρησιμεύοντας ως φόντο για τη σειρά Small Trades (1950-51), για αμέτρητα πορτραίτα και αντίστοιχες εικόνες από δημιουργίες υψηλής ραπτικής. Το παραπέτασμα δημιούργησε μια αρμονική ατμόσφαιρα που φαίνεται να υπογραμμίζει το διαχρονικό της φωτογραφίας. Ο Penn το έφερε στο προσκήνιο εσκεμμένα, παρουσιάζοντας το πλήρες ανάπτυγμά του μέσα στον περιβάλλοντα χώρο, καθιστώντας με αυτόν τον τρόπο εμφανές το τέχνασμα της προσωπογραφίας στούντιο. Την διαχρονική προσήλωση του καλλιτέχνη σ’αυτού του είδους φόντο, μπορούμε να την ανιχνεύσουμε στις φωτογραφίες που συνοδεύουν αυτό το άρθρο και, επιπλέον, στο ίδιο -το αρχικό- αντικείμενο.

έως 30 Ιουλίου, 2017
στο The Met Fifth Avenue
επιμελητές: Maria Morris Hambourg και Jeff Rosenheim

συνδιοργάνωση The Metropolitan Museum of Art και The Irving Penn Foundation.

© periopton.com
επιμέλεια: Κάππα Λάμδα

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: