κατ’εικόνα και ομοίωση.

Ομοιότυπα

Ο Nathaniel Hawthorne φωτογραφημένος από τον Mathew Brady. 1861

«Το όνομά μου είναι Φοίβη Πίντσον», είπε το κορίτσι, με κάποια επιφύλαξη, γιατί γνώριζε ότι η νέα γνωριμία της δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από τον δαγκεροτύπη, για τις άνομες ροπές του οποίου η γριά εξαδέλφη την είχε προϊδεάσει δυσάρεστα. «Δεν ήξερα ότι το κτήμα της ξαδέρφης μου Χέπσιμπα ήταν υπό την φροντίδα ενός άλλου ατόμου».
«Ναί» είπε ο Χόλγκρεϊβ. «Σκάβω και τσαπίζω και ξεβοτανίζω αυτή τη μαύρη κουρασμένη γή, για χάρη της προσωπικής μου αναζωογόνησης, για ό,τι -ελάχιστο- απλό και φυσικό έχει απομείνει, αφού πολλοί βλέπετε έχουν σπείρει και θερίσει εδώ. Οργώνω λοιπόν τη γή έτσι για διασκέδαση. Η κατεξοχήν ενασχόλησή μου -εφ’όσον υπάρχει βέβαια- έχει να κάνει με ελαφρύτερα υλικά. Εν ολίγοις, κάνω εικόνες υπό το λαμπρό φώς του ήλιου και για να αποφύγω την τύφλωση απο την ίδια μου την τέχνη, έπεισα τη δεσποινίδα Χέπσιμπα να μου επιτρέψει να καταλύσω σε ένα απο τα σκιερά αετώματα. Είναι σαν ένας προστατευτικός επίδεσμος πάνω από τα μάτια, για να έρθουμε στο προκείμενο. Αλλά θα θέλατε να δείτε ένα δείγμα της εργασίας μου;»
«Ένα ομοιότυπο δαγκεροτυπίας εννοείς;» ρώτησε η Φοίβη, με λιγότερη επιφύλαξη τώρα, και παρ’όλη την προκατάληψη, τα νιάτα της αναπήδησαν προς τα εμπρός για να συναντήσουν τα δικά του. «Δεν μου αρέσουν οι εικόνες αυτού του είδους -είναι σκληρές και αυστηρές, εκτός αυτού μοιάζουν να θέλουν να αποφύγουν το βλέμμα, σαν να προσπαθούν να δραπετεύσουν. Έχουν επίγνωση του πόσο πολύ αντιπαθείς δείχνουν, υποθέτω, και επομένως μισούν να τις παρατηρούν.»*
«Αν μου επιτρέπεις,» είπε ο καλλιτέχνης, κοιτάζοντας τη Φοίβη, » Θα ήθελα να δοκιμάσω αν η δαγκεροτυπία μπορεί να αναδείξει δυσάρεστα χαρακτηριστικά σε ένα πρόσωπο που είναι απόλυτα συμπαθές.  Αλλά βεβαίως υπάρχει αλήθεια σε αυτό που είπατε. Όντως οι περισσότερες από τις δαγκεροτυπίες μου φαίνονται αντιπαθείς, αλλά ένας πολύ ικανοποιητικός λόγος, φαντάζομαι, είναι, επειδή τα πρωτότυπα είναι έτσι. Υπάρχει μια υπέροχη εικόνα από την διάχυτη και απλή ηλιοφάνεια του ουρανού. Αν και της καταλογίζουμε την ανάδειξη και της πιο απλής επιφάνειας, στην πραγματικότητα αναδύεται ο κρυμμένος χαρακτήρας με μια αλήθεια που κανένας ζωγράφος ποτέ δεν θα αποτολμούσε ν’αποδώσει, ακόμη και αν είχε καταφέρει να την εντοπίσει. Δεν υπάρχει, τουλάχιστον, καμία έπαρση ματαιοδοξίας στην ταπεινή πορεία της τέχνης μου. Ορίστε ένα ομοιότυπο που έχω πάρει επανειλημμένως, και ακόμα χωρίς το καλύτερο αποτέλεσμα. Ακόμη η αρχική έχει, στα κοινά μάτια, μια πολύ διαφορετική έκφραση. Θα με χαροποιούσε το να έχω την κρίση σας σχετικά μ’αυτόν τον χαρακτήρα.»

Της έτεινε μια μικρογραφία δαγκεροτυπίας σε δερματόδετη κορνίζα . Η Φοίβη της έριξε μια ματιά και την έδωσε πίσω.

*Αυτό παραπέμπει στην προσέγγιση ότι ‘η φωτογραφία  μετατρέπεται σ’έναν διαμεσολαβητή, σ’έναν πληρεξούσιο του φωτογραφιζόμενου, την οποία μπορούμε να κοιτάξουμε και αυτή εξουσιοδοτούμενη -εν δυνάμει- από τον απόντα, μπορεί να επιστρέψει το βλέμμα μας.’

από «Το σπίτι με τα επτά αετώματα» του Nathaniel Hawthorne 1851.

Μετάφραση απο το πρωτότυπο: © Κάππα Λάμδα

Advertisements